Christopher Nolan'ın yeni filmi “The Odyssey”in vizyona girmesiyle birlikte, destanın yaratıcısı büyük ozan Homeros'un kimliği ve kökeni yeniden dünya gündemine oturdu. Film, ilk hafta sonunda 264,1 milyon dolarlık küresel hasılat elde ederken, Homeros'un Batı Anadolu'da, antik çağda Smyrna olarak bilinen İzmir'de yaşadığına dair görüşler de tekrar önem kazandı. Bu tarihsel bağlam, İzmir'in kültürel mirası açısından büyük bir değer taşıyor.

Homeros'un İzmir ve İonia dünyasıyla olan ilişkisini destekleyen en çarpıcı arkeolojik bulgulardan biri, Menderes ilçesindeki Klaros Antik Alanı'nda ortaya çıkarılan Homeros heykeli. Antik dünyanın üç önemli Apollon kehanet merkezinden biri olan Klaros'ta, önceki dönem kazılarında bulunan bu anıtsal heykel, MÖ 2. yüzyıla tarihleniyor. Eser, şu anda İzmir Kültür Sanat Fabrikası'nda, Troia Savaşı temalı özel bir bölümde ziyaretçilerle buluşuyor.

Yaklaşık 3000 yıl önce kaleme aldığı destanlarla “kimlik”, “sadakat”, “ölüm”, “kader” ve “seçim” gibi felsefenin temel meselelerine kapı aralayan Homeros'un eserleri, günümüzde de insanlığın evrensel sorularına ışık tutmaya devam ediyor. Bu bağlamda, Klaros'ta bulunan heykel, Homeros'un sadece edebi bir figür olmadığını, aynı zamanda somut bir tarihsel ve coğrafi bağlam içinde var olduğunu gösteriyor.

Heykelin en önemli özelliği, Homeros'un farklı kentlerde bilinen büst ve baş betimlemelerinden farklı olarak bütünsel bir portre heykeli olmasıdır. Stilistik açıdan, Klaros'taki Apollon Klarios Tapınağı'nda bulunan Apollon, Artemis ve Leto kült heykelleriyle benzerlik taşıması, bu eserlerin aynı heykeltıraşlık atölyesinde üretilmiş olabileceği görüşünü güçlendiriyor. Bu benzerlik, dönemin sanat anlayışı ve üretim teknikleri hakkında da önemli ipuçları sunuyor.

Son 2 yıldır Saya Holding ana sponsorluğunda sürdürülen Klaros Antik Alanı Kazısı'na liderlik eden Doç. Dr. Onur Zunal, heykelin Homeros'un İzmir'le ilişkisi açısından büyük önem taşıdığını vurguladı. Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın izinleriyle devam eden kazıların başkanı Zunal, “Klaros'ta geçmiş dönemdeki kazılarda bulunan eseri, Homeros'un diğer merkezlerde bilinen portrelerinden ayıran en önemli özellik, bütünsel bir portre heykel olmasıdır. Stilistik açıdan Apollon Klarios Tapınağı'nda bulunan Apollon, Artemis ve Leto kült heykelleriyle benzerlik taşıması, bu eserlerin aynı atölyede yapılmış olabileceğini düşündürüyor.” ifadelerini kullandı.

Doç. Dr. Onur Zunal ayrıca, “Klaros'taki Homeros heykeli, alanda elde edilen diğer arkeolojik ve epigrafik verilerle birlikte, büyük ozanın İzmir ve İonia dünyasıyla bağını ortaya koyan en önemli bulgular arasında yer alıyor.” diyerek, heykelin sadece estetik değil, aynı zamanda bilimsel açıdan da taşıdığı değeri ortaya koydu. Bu sergi, Homeros'un mirasını ve İzmir'in antik çağlardaki kültürel zenginliğini yeniden keşfetmek için eşsiz bir fırsat sunuyor.