14. Boğaziçi Film Festivali ve World Decolonization Forum (WDF) iş birliğiyle düzenlenen “Who Owns the Story? Who Controls the Image?” (Anlatının Sahibi Kim? Görüntüyü Kim Yönetiyor?) başlıklı panel, sinemayı dekolonyal bir perspektiften ele alarak uluslararası sinemacıları bir araya getirdi. T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Sinema Genel Müdürlüğü’nün desteğiyle Boğaziçi Kültür Sanat Vakfı tarafından düzenlenen festival kapsamında AKM Yeşilçam Sineması'nda gerçekleşen panelde, Kosova’dan Zgjim Terziqi, İspanya’dan Leire Lopez, Avusturya’dan Sarah Zaharanski, Vietnam’dan Thien An Nguyen ve Filistin’den Ward Kayyal konuşmacı olarak yer aldı.
Panelde konuşmacılar, kendi tecrübelerinden yola çıkarak sinemada kültürel temsil, kolektif hafıza, yaratıcı özgürlük ve uluslararası film endüstrisindeki güç ilişkileri üzerine değerlendirmelerini paylaştı. Boğaziçi Üniversitesi Film ve Medya Çalışmaları Enstitüsü Müdürü Dr. Öğretim Üyesi Cihat Arınç’ın moderatörlüğünde gerçekleşen etkinlik, farklı coğrafyaların sinemadaki sesini ele aldı.
Panelin açılış konuşmasını yapan WDF Bilim Kurulu Başkanı Selçuk Aydın, WDF’nin hedefleri doğrultusunda bilgi üretimi tartışmasını sinemaya taşımayı amaçladıklarını belirtti. Aydın, farklı ülkelerden gelen sinemacıların pratik deneyimlerini tartışmanın merkezine almayı hedeflediklerini vurguladı. Moderatör Cihat Arınç ise dekolonizasyon kavramının sinema için ne anlama gelebileceğini değerlendirerek, “Postkolonyal kavramı sömürgeciliğin sona erdiğini ima ederken, dekolonyalite onun Küresel Güney için süregiden bir durum olduğunu anlatıyor. Sinemayı dekolonize etmek ise henüz tanımı netleşmiş bir kavram değil, bu yüzden hazır cevaplar yerine, bu kavramın sinema için ne anlama gelebileceğini burada birlikte tartışmaya çalışacağız. Sinema yalnızca bir toplumun kolektif belleğini temsil etmez; geçmişi nasıl hatırladığımızı da biçimlendirir. Her yerde resmî tarihler var, ama bastırılmış hikâyeler ve deneyimler de var. Sinema bu yüzden ulusal ve kolektif belleğin sınırlarını aşan karşı-bellekler üretebilir.” ifadelerini kullandı.
Panelde küresel sinema endüstrisindeki güç dinamikleri, hangi hikâyelerin görünürlük kazandığı ve alternatif perspektiflere nasıl alan açılabileceği, katılımcıların farklı deneyimleri üzerinden tartışıldı. Küresel film endüstrisinin merkezi olmayan ülkelerden gelen ve sinemanın baskın dili olan İngilizce dışında yapımlara imza atan katılımcılar, sinemayı kimin anlatıp kimin anlatıldığını belirleyen bir güç alanı olarak ele aldı.
İlk uzun metrajlı filmi “The Odyssey of Joy”u 2025’te çeken Kosovalı yönetmen Zgjim Terziqi, Avrupa merkezli film ekosisteminin kendi coğrafyasından gelen sinemacılara yaklaşımını değerlendirdi. Terziqi, fon sağlayan kurumların ve festival çevrelerinin, “gelişmiş ülkeler” dışından gelen hikâyeleri hâlâ savaş, yoksulluk ve ataerkillik imgeleri üzerinden okuduğunu ve bu kalıbın dışına çıkmak isteyen sinemacıların ciddi bedeller ödediğini belirtti. San Sebastián, Sevilla ve Las Palmas film festivallerinde görev almış İspanyol yapımcı Leire López ise film endüstrisindeki kurumsal yapıların ilerici söylemlerle kurduğu ilişkiye eleştirel bir bakış açısı getirdi. López, “Film festivallerinin Batılı organizatörleri, bu bölgeleri egzotikleştiren bir gözle bakmayı sürdürdüğü sürece, hepimiz aynı hiyerarşik yapının içinde sıkışıp kalacağız.” dedi.
Sinemaya 2023’te “Wald” isimli filmiyle başlayan Avusturyalı oyuncu ve seslendirme sanatçısı Sarah Zaharanski, oyuncunun yaratım sürecindeki konumunu ve sektörde kalıcı bir dönüşümün koşullarını tartıştı. Zaharanski, tiyatro eğitiminin kendisine bir metin üzerinde söz hakkı talep edecek özgüveni kazandırdığını ancak bireysel düzeyde kazanılan bu alanın sektörün yapısını değiştirmeye yetmediğini vurguladı. 2026 yılında Cannes’da kısa filmi “The Dream Is a Snail” ile yarışan Vietnamlı yönetmen Thien An Nguyen, Vietnam sinemasının uluslararası arenada hangi hikâyelerle özdeşleştirildiğini sorguladı. Nguyen’e göre, filminde bugünün gençlerine odaklanmak, Vietnam sinemasının hep Vietnam Savaşı’nı ya da onun ardından yaşananları anlatması gerektiği beklentisinden kopmak anlamına geliyor.
Panelde son sözü alan Filistinli yönetmen Ward Kayyal, İsrail’in 1948’den bu yana Filistin arşivlerini çalarak ya da yakarak, Filistinlilerin kimliğini ve işgalin kökenlerini kanıtlayabilecek her türlü belgeyi ortadan kaldırmaya çalıştığını ifade etti. Kayyal, Filistin topraklarında film üretim koşullarının bile işgalin belgesi olduğunu belirterek sinemanın politik bir arşivlendirme işlevi gördüğünü söyledi. Kayyal, “Bizim için arşiv geçmiş, şimdi ve gelecektir; kapitalist denetimden ve sömürgeci çerçevelemeden kurtarılması gereken yaşayan bir temeldir. Hikâyelerimizi, bizim adımıza konuşmaya çalışanların tekelinden özgürleştirmeli ve hakikati kendi merceklerimizden yeniden sahiplenmeliyiz.” diyerek sözlerini tamamladı.
Bu panel, sinema ve dekolonizasyon konularına ilgi duyan, farklı coğrafyaların sinema pratiklerini merak eden ve küresel film endüstrisindeki güç ilişkilerini anlamak isteyen herkes için önemli bir tartışma zemini sundu.
Sponsorlu
Fotoğraf Galerisi
103 okunma
0 yorum
Yorumlar (0)
Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu siz yapın!
Yorum Yap
Yazar : Melih ATASOYLU
Tarih : 16.11.2026
Etiket : boğaziçi film festivali, dekolonizasyon, sinema, panel, akm, film
Sitemizde, sitenin çalışması için zorunlu çerezler ve ziyaret istatistiklerini ölçmek için
Google Analytics analiz çerezleri kullanılır. Google Analytics'i engellemek isterseniz tarayıcınızın
çerez ayarlarını ya da Google'ın devre dışı bırakma eklentisini kullanabilirsiniz. Ayrıntılar:
Çerez Politikası ·
Gizlilik Politikası