Gerçekliğin sınırlarını zorlayan eserleri ve sıra dışı kişiliğiyle sanat tarihine damga vuran Salvador Dalí'nin benzersiz dünyası, uluslararası Dalí Cybernetics sergisiyle İstanbul'da yeni bir boyut kazanıyor. Dünyanın 14 şehrinde yüz binlerce ziyaretçiye ulaşan bu özel sergi, 22 Ekim'de İstanbul Büyükşehir Belediyesi iştiraklerinden Kültür AŞ bünyesindeki Dijital Deneyim Merkezi'nde kapılarını açacak. Biletler, 13 Ekim'de Passo'da ön satışa sunuldu.

Dalí söz konusu olduğunda 'Dâhi mi, deli mi?' sorusu, sanatçının sıradışı kişiliği ve sınırsız hayal gücü kadar dünyaya bakışını da anlatır. Eriyen saatleri, beklenmedik imgeleri ve gerçeklikle oynayan eserleriyle sanatın sınırlarını zorlayan Dalí, yalnızca gördüklerini değil, görünenin ardındakileri de sorguladı. Şimdi onun bu eşsiz evreni, bilim ve teknolojinin olanaklarıyla birleşerek ziyaretçileri bildikleri dünyaya başka türlü bakmaya davet ediyor.

İlk kez Eylül 2022'de Barselona'da sanatseverlerle buluşan Dalí Cybernetics sergisi, bugüne kadar Londra, Tel Aviv, Kopenhag, Berlin, Lizbon, Punta del Este, Selanik, Valensiya, Leipzig, Varşova, Porto, Atina ve Brugge olmak üzere 14 şehri dolaştı. Gala-Salvador Dalí Vakfı'nın onayıyla geliştirilen ve Barselona merkezli Layers of Reality tarafından hayata geçirilen sergi, İstanbul'da Dijital Deneyim Merkezi'nin mekânsal ve teknolojik olanaklarına uyarlanan özel bir kurguyla sunuluyor.

Dehanın Zihnine Yolculuk

Dalí'nin hayal gücü yalnızca düşlerden beslenmiyordu. Bilimsel gelişmeleri yakından takip eden sanatçı; dördüncü boyut, optik yanılsamalar, nükleer ve kuantum fiziği, DNA ve geometri gibi kavramları da sanatının bir parçası hâline getirdi. Geleneksel sanatın sınırlarını zorlayan Dalí, stereoskopi ve holografi gibi farklı görsel anlatım tekniklerine de ilgi duydu. Bilgisayarlar, sibernetik ve uzay çalışmalarından yeni bilimsel keşiflere kadar çağının teknolojik gelişmelerini yakından izleyen Dalí, geleceğin sanatının geleneksel resim ve heykel anlayışının ötesine geçeceğini de öngörüyordu. Dalí Cybernetics sergisi, sanatçının bu çok yönlü dünyasını dijital sanatın olanaklarıyla yeniden ele alıyor. Büyük ölçekli projeksiyonlar, arşiv görüntüleri, etkileşimli enstalasyonlar ve sanal gerçeklik uygulamaları, Dalí'nin eserlerini ve düşüncelerini alışılmış sergileme biçimlerinin ötesine taşıyor.

Yaklaşık 2.000 metrekarelik Dijital Deneyim Merkezi'nde gerçekleştirilecek sergi, ziyaretçilerini Dalí'nin sanatından ve düşünce dünyasından ilham alan farklı deneyim alanlarıyla buluşturuyor. Serginin dikkat çeken bölümlerinden Dalivers: Dalí'nin Sanal Evreni, ziyaretçileri sanal gerçeklik gözlükleriyle Dalí'nin hayal dünyasından esinlenen gerçeküstü evrenlere taşıyor. Tam hareket özgürlüğü sağlayan ve ziyaretçilerin birlikte deneyimlediği bu kolektif sanal gerçeklik yolculuğunda, ziyaretçiler sanal bir gemiyle Dalí'nin eserlerinden ilham alan manzaralar arasında ilerlerken çevrelerindeki unsurlarla etkileşime geçebiliyor.

Sürükleyici Deneyim Odası'nda ise Dalí'nin ikonik eserleri, 360 derece projeksiyonlarla ziyaretçileri çevreleyen görsel ve işitsel bir anlatıma dönüşüyor. 2022'de hazırlanan orijinal prodüksiyonun yeniden düzenlenmiş versiyonu; Empordà manzaralarından üçüncü ve dördüncü boyuta, nükleer ve kuantum fiziğinden geometri ve DNA'ya uzanan kavramların Dalí'nin eserlerindeki izlerini görünür kılıyor. Serginin interaktif bölümlerinden Sürrealizm Bulvarı, ziyaretçilere kendi yaratıcılıklarını deneyimin bir parçası hâline getirme fırsatı sunuyor. Dalí'nin tasarımlarından esinlenen çizimleri renklendiren ziyaretçiler, çalışmalarını dijital ortama aktararak büyük bir ekranda canlanmalarını izleyebiliyor.

Ara Güler'in Objektifinden Salvador Dalí

Serginin özel bölümlerinden biri, Türkiye'nin uluslararası alanda tanınan fotoğraf sanatçısı Ara Güler'in objektifinden Salvador Dalí'yi tanıma fırsatı sunuyor. Ara Güler'in 1971 yılında Dalí ile gerçekleştirdiği görüşmeler sırasında çektiği fotoğraflar arasından seçilen kareler, Ara Güler Arşiv ve Araştırma Merkezi'nde korunan koleksiyondan bir araya getirildi. Ara Güler Müzesi tarafından hazırlanan bu seçki, Ara Güler'in Dalí'nin yaşamına, çalışma ortamına ve yaratıcı dünyasına tanıklık ettiği anları yansıtıyor. Fotoğraflar, Salvador Dalí'nin eserlerinin ötesine geçerek kişiliğine ve dünyasına dair farklı ayrıntıları ortaya koyuyor.

Dalí Cybernetics sergisi, sanatçının eserlerini dijital ortama taşımanın ötesinde, onun bilimsel gelişmelere duyduğu ilgiyi ve geleceğe dönük düşüncelerini de görünür kılıyor. Sanatçının eserleri, arşiv belgeleri ve düşünce dünyası üzerine yürütülen araştırmalar, serginin sanatsal ve tarihsel altyapısını oluşturdu. Dalí'nin sıra dışı dünyasını keşfetmek ve sanat ile bilimin kesişim noktasında benzersiz bir deneyim yaşamak isteyenler için bu sergi, kaçırılmaması gereken bir fırsat sunuyor.