Venedik Bienali 20. Uluslararası Mimarlık Sergisi Türkiye Pavyonu'nda yer alacak projeyi belirlemek üzere yapılan iki aşamalı açık çağrı sonuçlandı. Seçici Kurul, Başak Eren, Asya Ece Uzmay, Beril Sarısakal Erkent ve Ece Yetim'in oluşturduğu ba-be commons ekibinin “Devşirme Gelecekler” başlıklı projesini, 8 Mayıs–21 Kasım 2027 tarihleri arasında düzenlenecek Venedik Mimarlık Bienali Türkiye Pavyonu'nda sergilenmek üzere seçti. Bu seçim, mimarlık dünyasında büyük bir heyecan yaratırken, projenin küresel mimarlık söylemine katacağı özgün bakış açısı merakla bekleniyor.
Hülya Ertaş, Bilge Kalfa, Cem Sorguç, Melis Varkal ve Prof. Dr. Şebnem Yücel'den oluşan Seçici Kurul, “Devşirme Gelecekler”i, açık çağrının ikinci aşamasında değerlendirilmek üzere davet gönderilen üç proje arasından belirledi. Projenin seçilme gerekçesi, mimarlık pratiğinin tarihsel içeriğinde de yer alan devşirme (spoila) geleneğine dair kuvvetli kavramsal altyapısı ve bu coğrafyaya özgü devşirme tekniklerini küresel mimarlık söylemine taşıma potansiyeli olarak açıklandı. Bu yaklaşım, geçmişin izlerini geleceğe taşıyarak mimarlığın dönüştürücü gücünü vurguluyor.
“Devşirme Gelecekler” sergisi, zaman içinde değişen, dönüşen ve eklemlenerek yeniden güncelliklerini tazeleyen bir inşa metodu olan devşirmeyi birlikte varoluş, arşivleme, yavaşlama, tamir etme ve geleceğe yönelik spekülasyon üretme kategorilerinde değerlendiriyor. Araştırma ve sanatçı işbirlikleriyle geliştirilecek olan pavyon, devşirmenin geleceğin mimarlığını nasıl biçimlendirebileceğine odaklanarak, sürdürülebilir ve eleştirel bir mimarlık anlayışının kapılarını aralıyor.
Proje, devşirmeyi yalnızca geçmişe ait bir yeniden kullanım pratiği olarak değil; malzemeler, ekolojiler, bellek ve toplumsal ilişkiler arasında yeni bağlar kuran, gezegensel krizler karşısında mimarlığı yeniden düşünmeye imkân veren eleştirel bir yöntem olarak ele alıyor. Devşirmenin emperyal geçmişinden gelen tarihsel yüküyle yüzleşerek ve yerleşik anlamlarını tersine çevirerek eşitlikçi bir yapma biçimi olarak yeniden düşünülüp düşünülemeyeceğini tartışmaya açmayı amaçlıyor. Bu derinlemesine sorgulama, mimarlığın toplumsal ve çevresel sorumluluklarını yeniden tanımlıyor.
Sergi, Türkiye'nin üretme ve onarma kültürlerinden beslenerek doğal kaynakları sömüren üretim modellerine karşı döngüsel, yerel ve müşterek bir mimarlık anlayışı önerecek. Bu yaklaşım, serginin mekânsal kurgusunda da somutlaşarak ziyaretçiyi devşirme yöntemini keşfetmeye, dönüştürmeye ve geleceğe bırakacağımız mimarlık mirasını sorgulamaya davet edecek. Ziyaretçiler, bu interaktif deneyimle mimarlığın sadece yapı inşa etmekten öte, bir yaşam biçimi ve düşünce pratiği olduğunu keşfedecekler.
İstanbul Kültür Sanat Vakfı'nın koordinasyonunu yürüttüğü Venedik Mimarlık Bienali Türkiye Pavyonu'ndaki sergi, T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı katkılarıyla ve T.C. Dışişleri Bakanlığı himayesinde, Schüco Türkiye ve VitrA'nın eş sponsorluğunda gerçekleştiriliyor. Bu önemli işbirliği, Türkiye'nin mimarlık alanındaki uluslararası temsiline büyük katkı sağlıyor.
Venedik Bienali 20. Uluslararası Mimarlık Sergisi'nin başlığı ve teması “Do Architecture — For the Possibility of Coexistence Facing a Real Reality” (Gerçek Gerçekliğin Karşısında Birlikte Varolma Olasılığı İçin — Mimarlık Yap) olarak açıklandı. Bienal; Giardini, Arsenale ve Venedik'teki çeşitli mekânlarda 8 Mayıs – 21 Kasım 2027 tarihlerinde düzenlenecek. “Devşirme Gelecekler” projesi, bu tema çerçevesinde mimarlığın geleceğine dair umut verici bir vizyon sunuyor.