Bir gece lambası patlar ve zemine su gibi yayılan ışıkla birlikte gerçeklikle rüya arasındaki sınır tamamen eriyip gider. Daniel Pennac'ın yeni romanı Düşperestin Yasası, tam da bu anlık dönüşümle okuyucuyu kendi puslu coğrafyasına çeker; orası ne tamamen uyanıklık ne de tam bir uyku halidir, ikisinin arasında titreyen o tehlikeli eşiktir.

Fransız edebiyatının en çok sevilen ve en oyuncu kalemlerinden biri olan Pennac, bu 120 sayfalık romanda anlatının alışılmış sınırlarını ustaca gevşetiyor. On yaşındaki anlatıcının arkadaşına söylediği 'Işık sudur' cümlesi, romanın hem metaforik hem de somut anahtarı niteliğinde: Sözcükler burada sadece anlam taşımıyor, fiziksel bir güç gibi mekânı ve zamanı dönüştürüyor.

Pennac bu kitabı yalnızca bir roman olarak değil, Federico Fellini'ye açık bir saygı duruşu olarak kurguluyor. Rüyalarını filmlerinin hammaddesi olarak kullanan Fellini gibi Pennac da bilinçdışının dokusunu anlatının merkezine taşıyor. 8½'den Amarcord'a uzanan Fellini evreninin o kadifemsi belirsizliği, Düşperestin Yasası'nın her sayfasında hissediliyor; okuyucu ilerledikçe nerede durduğundan değil, nereye doğru sürüklendiğinden zevk almaya başlıyor.

Roman, mizah ile melankolinin aynı cümlede barışık yaşayabildiğini kanıtlayan nadir örneklerden biri. Le Monde'un dediği gibi Pennac, zekâyı duyguyla, oyunu ciddiyet ile aynı anda işleyebilen o ender yazarlardan. Bu dengeyi bozmadan sürdürebilmesi, romanı hem hafif hem derin kılan en büyük erdem.

Anlatı, çocukluk belleğinin parçalı ve güvenilmez yapısına yaslanıyor. Rüyaların kendi mantığı var: Aklın değil çağrışımın izinden giden bir mantık. Louis'nin 'Rüyalar güneşin altında su gibi buharlaşır' sözü, bu kayıp ile hatırlama gerilimini yalnızca bir cümlede özetliyor. Pennac'ın dili de aynı biçimde çalışıyor; sizi tutmaya çalışmıyor, süründürüyor.

Can Yayınları'nın Çağdaş dizisinden çıkan roman, Şirin Etik'in çevirisiyle Türkçe okurla buluşuyor. Etik'in daha önce Pennac çevirilerindeki ustalığı, bu sefer de kendine özgü ritmi ve sözcük seçimiyle romanın ruhunu koruyor. 120 sayfalık kısa hacmine rağmen roman, akıllarda uzun süre yankı bırakacak yoğunlukta.

Edebiyat ile sinemanın kesiştiği, belleğin ve rüyanın hammadde olduğu bu puslu coğrafyaya adım atmak için tek yapmanız gereken şey o ilk cümleyi okumak: Gerisi kendiliğinden sizi içine alacak.

Kitap Bilgileri:
Kitap Adı: Düşperestin Yasası
Yazar: Daniel Pennac
Çeviri: Şirin Etik
Yayınevi: Can Yayınları
Dizi: Çağdaş
Tür: Roman
Sayfa Sayısı: 120
Fiyat: 230 TL