Kayseri'nin tarihi derinliklerine ışık tutan Kültepe-Kaniş Örenyeri'nde, 1948 yılından bu yana süren kazı çalışmalarında çığır açan bir keşfe imza atıldı. İlk kez Helenistik Döneme ait, mozaik döşemeli bir yapı gün yüzüne çıkarıldı. Bu önemli buluş, Kültepe'nin 78 yıllık kazı tarihinde bir ilk olarak kayıtlara geçti ve antik yerleşimin daha az bilinen Helenistik geçmişine dair yeni kapılar araladı.

Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, bu kıymetli keşfi sosyal medya hesabından duyurarak, Türkiye ile Güney Kore arasındaki bilimsel ve kültürel iş birliğinin değerli bir sonucu olduğunu vurguladı. Bakan Ersoy, kazı ekibini tebrik ederken, aynı alanda ilk kez belirlenen dört ayrı Helenistik kültür tabakasının da Kültepe'nin bu dönemdeki değişimini anlamak için yeni veriler sunduğunu belirtti.

Kültür ve Turizm Bakanlığı Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü, Ankara Üniversitesi ve Güney Kore Ulusal Kültürel Miras Araştırma Enstitüsü iş birliğiyle Prof. Dr. Fikri Kulakoğlu başkanlığında yürütülen kazılar, 2025 yılında Warşama Sarayı'nın doğusunda ortak çalışmalarla başlamıştı. Bu yıl ikinci sezonu tamamlanan çalışmalarda, üst üste yer alan dört Helenistik kültür tabakası ve MÖ 323–30 yıllarına tarihlenen mozaik döşemeli yapı kalıntıları tespit edildi.

Günümüze ulaşan mozaik döşemenin 163x165 santimetre ölçülerinde olduğu belirlendi. Yapı kalıntılarının çevresinde bulunan diğer mozaik parçaları, bu eşsiz döşemenin özgün hâliyle daha geniş bir alana yayıldığına işaret ediyor. Kazılarda ayrıca, zeminin tesviye edilmesi, kırma taş ve ince topraktan temel hazırlanması, üzerine küçük dere çakıllarından bir tabaka serilmesi gibi mozaik yapım tekniklerine dair ayrıntılar da ortaya çıkarıldı. Seramik parçaları ve kireç gibi malzemelerin kullanımı, Helenistik Dönemin yapı ve döşeme tekniklerinin daha derinlemesine incelenmesine olanak sağlayacak.

Kültepe'de ilk kez tespit edilen dört Helenistik kültür tabakası, yerleşimin bu dönemdeki oluşum ve dönüşüm sürecinin katmanlar üzerinden takip edilmesine imkân tanıyor. Her tabakadan ele geçirilen buluntuların mimari kalıntılarla birlikte incelenmesiyle, Kültepe'nin Helenistik Dönem kronolojisinin daha ayrıntılı biçimde ortaya konulması hedefleniyor. Bugüne kadar daha çok Tunç Çağı'na odaklanan kazılar nedeniyle Helenistik Dönem hakkında sınırlı bilgiye sahip olunurken, bu yeni bulgular yerleşimdeki mekânsal kullanım biçimlerinin anlaşılmasına da büyük katkı sağlayacak.

MÖ 3. binyıldan Roma Dönemine kadar varlığını sürdüren Kültepe-Kaniş, Anadolu'nun önemli siyasi, ekonomik ve kültürel merkezlerinden biri olarak biliniyor. Hitit İmparatorluğu'nun yükselişinden önce Kaniş (Neşa) Krallığı'na başkentlik yapmış ve Hitit kültürünün doğduğu başlıca merkezlerden biri kabul ediliyor. Yerleşimin Yukarı Şehir bölümünde kraliyet sarayları ve tapınaklar, Aşağı Şehir'de ise ticaret merkezi ve yerleşim alanı niteliğindeki karum bulunuyor. Özellikle Eski Asurlu ve Anadolulu tüccarlara ilişkin buluntularıyla tanınan Kültepe'de ele geçirilen yaklaşık 23 bin 500 çivi yazılı kil tablet, UNESCO Dünya Belleği Kütüğü'nde yer alıyor. 2014 yılında UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi'ne alınan Kültepe'nin toplam alanının bugüne kadar yalnızca yaklaşık yüzde 5'i kazıldı.

Ortak proje kapsamında, Helenistik kültür tabakalarına yönelik çalışmaların ardından Kaniş Krallığı'ndan Hitit Dönemine uzanan arkeolojik kalıntıların bulunduğu daha alt tabakalarda sistematik araştırmalar yürütülmesi planlanıyor. Bu çok disiplinli araştırmalarla, Kültepe'nin farklı dönemlerine ilişkin bilimsel verilerin artırılması ve Türkiye ile Güney Kore arasındaki kültürel miras alanındaki akademik iş birliğinin geliştirilmesi hedefleniyor. Bu keşif, arkeoloji ve tarih meraklıları için Kültepe'nin zengin geçmişine dair yeni bir pencere açıyor.