Pera Müzesi Oditoryumu, bu yıl 19. kez düzenlenen DOCUMENTARIST İstanbul Belgesel Günleri'ne ev sahipliği yapıyor. Suna ve İnan Kıraç Vakfı Pera Müzesi Film ve Video Programları bünyesindeki Pera Film, 12-21 Haziran arasında ağırlıklı olarak Türkiye Panorama filmlerinden derlenen 28 belgeseli İstanbul izleyicisiyle buluşturuyor. Göç yollarında askıda kalan hayatlardan aile hafızasının sessiz izlerine, kadınların tanıklığından ekolojik yıkıma uzanan program, bugünün dünyasında aidiyet, sınır ve dayanışma kavramlarını yeniden sorgulamaya çağırıyor.

Açılış töreni 12 Haziran Cuma günü saat 19.30'da gerçekleşiyor. Dört kısa filmden oluşan açılış seçkisi, birbirinden farklı coğrafya ve deneyimleri aynı sahnede bir araya getiriyor. Pegah Ahangarani ve Mohammadreza Farzad imzalı filmde 2009 İran Yeşil Hareketi'nin arşiv görüntüleri üzerinden kaos ve dayanışma duygusu işleniyor. Nathan Fagan'ın yönettiği yapım ise ABD hapishanelerinde hücre hapsinde tutulan bireylerin zihinlerinde inşa ettiği fantastik dünyalara odaklanıyor. Özgün Gündüz'ün filmi Vancouver'daki efsanevi bir vintage dükkanını, İklim Doğan'ın filmi ise tehcir demiryolu hatları boyunca kaybolan bir hafızayı konu alıyor.

Göç ve aidiyet, programın en güçlü temalarından biri olarak öne çıkıyor. Berke Baş'ın Transit belgeseli, İstanbul'u Batı'ya uzanan göç rotasının kritik durağı olarak çerçeveliyor; yasal güvenceden, çalışma izninden ve temel haklardan yoksun üç aileye odaklanıyor. Ozan Takış'ın Salman Gitmek İstiyor filmi Türkiye'de yaşayan Senegalli bir mültecinin Avrupa hayalini ve kayboluşunu izlerken, Tahin Demiral'ın Aşk Aşk Hürriyet filmi Fransa'daki göçmen ve kuir bireylerin özgürlük arayışını konu alıyor. Olga Haldız'ın Çimler adlı filmi ise savaş nedeniyle Kharkiv'den İstanbul'a gelen iki kadının parçalanmış anılar ve yeni bir dil arayışı arasında kurduğu dostluğu görünür kılıyor.

Program, aile belleği ve bastırılmış geçmişlere dair belgeseller bakımından da son derece zengin. Berke Baş'ın Nahide'nin Türküsü filmi, yönetmenin büyükannesinin Ermeni köklerini ve Ordu'nun kozmopolit geçmişini aile içi fısıltılar üzerinden araştırıyor. Aylin Kızıl'ın Fotoğrafımızı Çekin adlı yapımı Diyarbakır İçkale'de geçmişle bugünü fotoğraf aracılığıyla üst üste bindiriyor. Portekizli yönetmen Susana de Sousa Dias'ın 48 belgeseli ise Salazar diktatörlüğünün polis arşiv portrelerinden hareketle baskı rejimlerinin hafızaya kazınan izlerini gün yüzüne çıkarıyor.

Kadınların yaşam deneyimleri ve feminist mücadele, seçkinin belirgin damarlarından birini oluşturuyor. Nalin Acar ve Adar Taş'ın Hikayemin Neresindeyim filmi iki farklı şehirde kadınların hayat hikayelerine bakıyor. Ziya Değer'in Annemin Hikayesi filmi genç yaşta evlendirilen Zahide üzerinden kadınlara dayatılan baskıcı düzeni aktarıyor. Aylin Kuryel'in Stella ile 8 Mart belgeseli ise İstanbul'daki 21. Feminist Gece Yürüyüşü sırasında Türkiye'de 1980 sonrası feminist hareketin kurucu figürlerinden Stella Ovadia ile yapılan sohbetleri sokağın sesiyle birleştiriyor. Özlem Belçim Galip'in filmi Avrupa'daki Kürt kadın sanatçıların üretimle kurdukları direniş alanını mercek altına alıyor.

19 yıllık birikimi olan DOCUMENTARIST, Türkiye'nin en köklü belgesel film festivali olma özelliğini koruyarak her yıl ulusal ve uluslararası yapımları bir arada sunuyor. Pera Film'in festivalin gösterim ortağı olması, Pera Müzesi'nin yıllardır sürdürdüğü sinema ve belgesel programcılığı geleneğini bu yıl da güçlü bir seçkiyle pekiştiriyor. Salonda gerçekleşecek gösterimler, hem Türk hem de uluslararası yönetmenlerin kameralarını yönelttikleri insani ve toplumsal meseleleri doğrudan izleyicinin karşısına taşıyacak.

Program boyunca gösterilecek belgesellerin büyük bölümü Türkiye yapımı ya da Türkiye'ye dokunan hikayeler taşıyor; bu özelliğiyle seçki hem yerel bir ayna hem de küresel bir pencere işlevi görüyor. İzleyiciler, perdede karşılaştıkları yüzlerle kendi hafıza ve aidiyet sorularını yeniden tartma fırsatı bulacak.

Etkinlik Bilgileri:
Tarih: 12-21 Haziran 2026
Saat: 19.30 (açılış töreni), diğer gösterimler için program takip edilmeli
Mekan: Pera Müzesi Oditoryumu
Adres: Meşrutiyet Caddesi No: 65, Tepebaşı, Beyoğlu, İstanbul
Ücret: Program bilgilerine göre değişebilir
Bilet: peramuzesi.org.tr