VakıfBank Kültür Yayınları (VBKY), tarih kitaplığına Andrew Phillips ve J. C. Sharman’ın kaleme aldığı, İlker Sönmez’in Türkçeye çevirdiği “Taşeron İmparatorluklar” adlı eseri ekledi. Bu kitap, Avrupa emperyalizminin alışılagelmiş anlatısının ötesine geçerek, sömürgeci yayılmacılığın asıl taşıyıcılarının egemen devletlerden ziyade şirket-devletler olduğunu ileri sürüyor.
Kitap, on yedinci yüzyıldan yirminci yüzyıla uzanan süreçte, İngiliz Doğu Hindistan Şirketi (EIC) ve Hollanda Doğu Hindistan Şirketi (VOC) gibi büyük örneklerin yanı sıra, Fransa, Danimarka ve İsveç merkezli daha küçük şirketlerin de Kuzey Amerika, Afrika ve Güney Pasifik gibi bölgelerde Avrupa yayılmacılığını nasıl taşıdığını detaylandırıyor. Bu ticari teşebbüsler, kâr amacıyla işletilmekle birlikte, kendilerine savaşma, barış yapma ve hükmetme yetkileri veren özel tüzüklerle kurulmuş melez yapılar olarak faaliyet gösterdi.
Phillips ve Sharman, kamusal ve özel alan ayrımının henüz belirginleşmediği erken modern dönemde, kapitalizm ile emperyalizmin öncü kuvvetleri olarak öne çıkan bu şirket-devletlerin, egemenlik haklarını Avrupa dışında kolaylıkla paylaştığını vurguluyor. Avrupalılar, yabancı medeniyetlerle ilişki kurarken coğrafi ve kültürel mesafeleri aşmak için bu yapılardan faydalandı.
On sekizinci yüzyılın sonlarından itibaren Avrupa devletlerinin bürokratik ve askerî yapılarının güçlenmesiyle birlikte, kamusal ve özel alan ayrımı da netleşmeye başladı. Bu süreçte şirket-devletler, hem işlevlerini hem de meşruiyetlerini kaybederek tarih sahnesinden çekildi. Ancak on dokuzuncu yüzyılın sonunda kısa bir dönem için yeniden ortaya çıkan bu yapıların başarı ve başarısızlık hikâyeleri, Avrupa emperyalizmi ve küreselleşme tarihine ilgi duyanlar için önemli bir başlangıç noktası sunuyor.
Yazarlardan Bir Bakış
Kitapta, “Modern uluslararası sistemin kritik gelişim aşamalarında rol oynayan en önemli aktörlerden bazıları devletler veya ticari şirketler değil, ikisinin bir araya gelişini temsil eden melez yapılardı. Neredeyse iki asır boyunca, İngiliz ve Hollanda Doğu Hindistan şirketleri ile Hudson’s Bay Şirketi gibi “şirket-devletler” ilk küreselleşme dalgasına yön vererek iktidar ve kâr elde etme konusunda olağanüstü başarılar gösterdiler.” ifadeleriyle bu yapıların küresel sistemdeki kritik rolü özetleniyor.
Andrew Phillips, Queensland Üniversitesi’nde Uluslararası İlişkiler ve Strateji Bölümü’nde doçent olarak görev yaparken, J. C. Sharman ise Cambridge Üniversitesi’nde Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler profesörüdür. Her iki yazar da uluslararası ilişkiler, strateji, küreselleşme ve siyasi ekonomi alanlarında önemli çalışmalara imza atmışlardır.
Sponsorlu
Fotoğraf Galerisi
178 okunma
0 yorum
Yorumlar (0)
Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu siz yapın!
Yorum Yap
Yazar : Melih ATASOYLU
Tarih : 04.11.2026
Etiket : taşeron imparatorluklar, vakıfbank kültür yayınları, andrew phillips, j c sharman, tarih, sömürgecilik, kitap
Sitemizde, sitenin çalışması için zorunlu çerezler ve ziyaret istatistiklerini ölçmek için
Google Analytics analiz çerezleri kullanılır. Google Analytics'i engellemek isterseniz tarayıcınızın
çerez ayarlarını ya da Google'ın devre dışı bırakma eklentisini kullanabilirsiniz. Ayrıntılar:
Çerez Politikası ·
Gizlilik Politikası